Europako forjaketa eta galdaketa industriak energia-kontsumoa nabarmen murrizteko erronkari aurre egin behar dio, fabrikatutako osagaien kalitatea arriskuan jarri gabe. Beharrezko propietate mekanikoak lortzeko ezinbestekoak diren ohiko tratamendu termikoek energia-kontsumoaren eta ekoizpen-prozesuari lotutako emisioen zati handi bat eragiten dute. Gainera, erregai fosilez elikatutako labeekiko mendekotasunak kostuak handitzen ditu eta gero eta zorrotzagoak diren araudi-eskakizunen eraginpean jartzen ditu enpresak.
Erronka horri erantzuteko, AZTERLANek gidatutako GREENLINE proiektuaren partzuergoak (Green Electrified Ultrafast In-Line Heat Treatment for Net-Zero Forging and Casting) galdaketa eta forjaketako osagaietarako lineako tratamendu termikoen belaunaldi berri bat garatu eta balioztatuko du, tratamendu termikoari lotutako energia-kontsumoa %40raino murrizteko, CO₂ emisioak nabarmen gutxitzeko eta tratamendu-denborak %80raino laburtzeko, industriak eskatzen dituen propietate metalurgikoak mantenduz.
Proposamena AZTERLANek lineako tratamendu termikoen garapenean eta hondar-beroaren aprobetxamenduan egindako ikerketa-jardueraren emaitza den kontzeptu berritzaile batean oinarritzen da: galdaketa edo forjaketa prozesutik irtetean piezek mantentzen duten beroa aprobetxatzea, tratamendu termikoa egiteko berriz berotu beharra saihestuz. Horretarako, GREENLINEk beroketa elektrikoko teknologiak eta hozte ultralasterreko sistemak konbinatuko ditu, materialaren eraldaketa metalurgikoak zehaztasunez kontrolatzeko gai direnak. Espero den emaitza tratamendu termikoan kontsumitutako energiaren murrizketa nabarmena da, eta, aldi berean, prozesu industrialen eraginkortasuna eta jasangarritasuna hobetzea.
Ana Fernández doktoreak, AZTERLANeko ikertzaile eta proiektu-arduradunak eta GREENLINE proiektuaren koordinatzaileak, azaldu duenez, «tratamendu termikoek lantegi baten energia-kontsumo osoaren %40raino eta fabrikazio-kostuen %20 eta %30 artekoa izan dezakete». Gaur egun, tratamendu termikoak forjaketa eta/edo galdaketa prozesutik bereizitako etapa gisa egiten dira normalean, eta piezak berriz berotu behar izaten dira galdaketa edo konformazio eragiketak amaitu ondoren. “Eraginkortasun falta” horrek energia-kontsumoa, ekoizpen-denborak eta lotutako emisioak nabarmen handitzen ditu.
«Garrantzitsua da ulertzea GREENLINEn prozesuan dagoen beroa ez dela alferrik galtzen, baizik eta prozesuaren aldagai aktibo bihurtzen dela». Ikuspegi horren arabera, «proiektuaren benetako erronka teknikoa eboluzio termikoa eta eraldaketa metalurgikoak zehaztasunez kontrolatzea da, azken osagaiak bere aplikazioak eskatzen dituen prestazioak zehazki bete ditzan».
Ikerketa-taldeak garatutako teknologia benetako ekoizpen-baldintzetan balioztatuko da CIE Legazpiren (forjaketa) eta BETSAIDEren (galdaketa, ADI gaman) instalazioetan, bideragarritasun industriala ikuspegi metalurgikotik, energetikotik, ekonomikoki eta ingurumenaren ikuspegitik frogatuz.
AZTERLAN: tratamendu termiko eraginkorretarako estrategien garapena
Proiektua koordinatzeaz gain, AZTERLANek protagonismo handia izango du lineako tratamendu termikoen estrategien garapenean eta proposatutako soluzioen balioztatze metalurgikoan. Ikerketa-taldeak batez ere ziklo termikoen definizioan, materialen eboluzio mikroestrukturalean, lortutako propietate mekanikoen karakterizazioan eta teknologia berrien eragin energetiko, ingurumeneko eta ekonomikoaren ebaluazioan lan egingo du.
GREENLINEren koordinazioa AZTERLANek hainbat urtez lineako tratamendu termikoen garapenean eta hondar-beroaren aprobetxamenduan egindako ikerketan oinarritzen da. Aurretiazko ezagutza hori metodologia propioetan, garapen teknologikoetan eta energia-optimizazioari eta eraldaketa metalurgikoen kontrol aurreratuari lotutako hainbat teknologia patentatutan gauzatu da.
Garapen horien artean nabarmentzen dira:
• Pieza forjatuen lineako tratamendu termikoaren garapen-proiektuak.
• Tratamendu termiko eraginkorren optimizaziorako metodologiak.
• Hozte kontrolatuko prozesuen eta hondar-beroaren aprobetxamenduaren bidezko burdinurtu nodular ausferritikoaren ekoizpena (teknologia patentatua).
Beraz, GREENLINEk AZTERLANek azken urteetan garatu duen lan-ildoari jarraipena ematen dio, ezagutza hori industria-orientazio argia duen Europako garapen batean integratzeko aukera eskainiz eta fabrikazio-prozesu eraginkorrago, jasangarriago eta lehiakorragoetarantz aurrera eginez.
GREENLINE proiektuari buruz gehiago
GREENLINEk Europako bost herrialdetako (Espainia, Alemania, Italia, Belgika eta Polonia) 11 erakunde biltzen ditu industria-fabrikatzaileak, ekipamendu-garatzaileak, altzairu-ekoizleak, unibertsitateak eta erreferentziazko zentro teknologikoak barne hartzen dituen diziplina anitzeko partzuergo europar batean: AZTERLAN (koordinatzailea), CIE Legazpi, Fundación CIE I+D+i, Industrie-Ofen-Bau (IOB), BETSAIDE, Tecnodelta, RWTH Aachen University, SIDENOR, SIDENOR I+D, Energy Efficiency in Industrial Processes (EEIP) eta AGH University of Krakow.
GREENLINE Europar Batasunak finantzatzen du Horizonte Europa programaren esparruan, HORIZON Berrikuntza Ekintza gisa (101294375 zk. proiektua), HORIZON-CL4-2025-01 deialdiaren barruan eta zehazki HORIZON-CL4-INDUSTRY-2025-01-TWIN-TRANSITION-34 gaiaren bidez. Deialdi horrek energia intentsiboko Europako industrien trantsizio ekologiko eta digital bikoitza sustatzen du.
