BRISA (Breakthrough Research on Industrial Safety against Airborne Carcinogens and Emerging Pollutants) proiektuaren nazioarteko eta diziplina anitzeko partzuergoaren helburua da irtenbide berritzaileak garatu, baliozkotu eta erakustea, emisio atmosferikoak eta langileen esposizioa murrizteko, bai kartzinogenoak bai sortzen ari diren kutsatzaileak barne.
BRISA proiektuaren kick-off bilera, AICEk (ITC) koordinatua, ekainaren 15 eta 16an egin zen ITC – Instituto de Tecnologías Cerámicas erakundearen instalazioetan (Castelló, Espainia).
Horizon Europe programak finantzatuta, BRISA proiektuak 8 herrialdetako 17 erakunde biltzen ditu (Europako 6 estatu kide: Espainia, Portugal, Alemania, Polonia, Herbehereak eta Zipre; eta 2 herrialde elkartu: Türkiye eta Norvegia), gaur egun industriak duen erronka nagusietako bati heltzeko: aire bidezko kutsatzaile industrial kartzinogeno eta sortzen ari direnen esposizioa, urtero milaka heriotza goiztiarrekin eta laneko minbizien zati esanguratsu batekin lotuta dagoena.
BRISAk kutsatzaile industrialek eragindako erronka larria jorratzen du, eta horiekin lotutako ia 125.000 heriotza urtean. Proiektuaren helburua da BRISAn garatutako irtenbide teknologikoak 600–800 industria-plantatan ezartzeak 45.000 langile baino gehiago babestea 2035erako, urtero ehunka heriotza goiztiar saihestea. Horrekin batera materialen eta energiaren kontsumoak hurrenez hurren %5 eta %15 murriztea espero du partzuergoak.
Ikerketak laneko arriskuen bi kategoria jorratzen ditu. Lehenengoa ezagutzen diren arriskuei dagokie, emisio kontrolik gabeekin edo monitorizazio-metodo eskasekin lotuta daudenak. Bigarrena, aldiz, sortzen ari diren kutsatzaileei dagokie, non ezagutzan hutsune handiak dauden detekzioan, profil toxikologikoan eta araudi-integrazioan. Erronka horiei aurre egiteko, BRISAk material-formulazio seguruagoak eta prozesuen berrantolaketa estrategiak garatuko ditu, substantzia arriskutsuen erabilera eta toxikotasuna murrizteko.
Proiektuaren helburu nagusietako bat da adimen artifiziala integratuz hainbat kutsatzaile detektatzeko gai den monitorizazio-sare modular bat diseinatu eta probatzea. Aldi berean, BRISAk kostu txikiko baina ingurune industrial gogorretan (tenperatura altuak, ingurune kimiko erasokorrak eta hauts-karga handiak) fidagarritasunez funtzionatuko duten sentsore sendoak garatuko ditu. Halaber, AAn oinarritutako datu-teknologia hibridoak garatuko dira, denbora errealean emisioen eta esposizioen aurreikuspena eta kudeaketa ahalbidetzeko.
Proposatutako irtenbideak kutsatzaile atmosferikoek eragindako bost industria-sektoretan baliozkotuko dira: zeramika (Espainia), metalurgia (Alemania), hondakinen kudeaketa (Herbehereak), plastikoen fabrikazioa (Polonia) eta mineralen sektorea (Türkiye). Pilotu hauek garatutako material berriak eta hornidura-kateko fabrikazio-prozesuetan ezarritako teknologiak ebaluatuko dituzte, osasunean, segurtasunean eta ingurumenean eragina murrizteko helburuarekin.
AZTERLANen parte hartzea BRISA proiektuan
AZTERLANen ekarpena metalurgiaren sektorean garatuko da, moldekatze-material alternatiboen (hareak eta erretxinak) garapen eta baliozkotzean, langileen silize kristalinoarekiko eta formaldehidoa eta bentzenoa bezalako konposatu organiko lurrunkorrekiko esposizioa murrizteko helburuarekin.
Horretarako, AZTERLANek estu lankidetzan jardungo du Alemaniako BUCHHOLZ & CIE galdaketa enpresarekin eta Espainiako FORESA TECHNOLOGIES produktu kimikoen garatzailearekin, ezagutza eta esperientzia bateratuz industria-ingurune seguruago eta jasangarriagoetarako aurrerapena bultzatzeko.
BRISA Europar Batasunak finantzatzen du, Horizon Europe programaren Horizon-CL4-2025-01 deialdiaren barruan (Proiektu zenbakia: 101294264).
➡️ AZTERLANen kontaktua BRISA proiektuan: Erika Garitaonandia
BRISA partzuergoaren ordezkariak proiektuaren kick-off bileran, ekainaren 15 eta 16an ITC – Instituto de Tecnologías Cerámicas erakundearen instalazioetan (Castelló, Espainia).
